Historia gazety do oglądania i słuchania [WIDEO]

2017-11-13 12:00:00 (ost. akt: 2017-11-13 16:26:59)
Dyrektor Piotr Żuchowski "dzwoni" do Seweryna Pieniężnego. Obok Małgorzata Strzyżewska

Dyrektor Piotr Żuchowski "dzwoni" do Seweryna Pieniężnego. Obok Małgorzata Strzyżewska

Autor zdjęcia: Ewa Mazgal

Jedynym ocalałym przedmiotem z przedwojennej redakcji i drukarni Gazety Olsztyńskiej to czcionki odnalezione przypadkowo przez dzieci. Dzisiaj są jak relikwia. Ocalały natomiast numery gazety. Papier okazał się trwały jak ołów.

Nową zmodernizowaną wystawę poświęconą Gazecie Olsztyńskiej. Można ją oglądać od piątku w Domu „Gazety Olsztyńskiej” przy Targu Rybnym. Na uroczystym otwarciu byli m.in. Piotr Żuchowski, dyrektor Muzeum Warmii i Mazur oraz Jarosław Tokarczyk, prezes Zarządu Grupy WM, wydawcy „Gazety Olsztyńskiej”.


— Jest to najbardziej patriotyczna wystawa na Warmii i Mazurach — powiedział Piotr Żuchowski. — Można na niej prześledzić jak „Gazeta Olsztyńska” oraz ludzie z nią związani propagowali polską myśl niepodległościową w latach 1886-1939. Jest to doskonała lekcja historii dla każdego.


Dyrektor Żuchowski dodał, że modernizacja ekspozycji kosztowała blisko 240 zł. 


Jak mówi Małgorzata Strzyżewska, kierowniczka Domu Gazety Olsztyńskiej oraz kuratorka wystawy, podzieliła ją dwie części. Pierwsza dotyczy okoliczności powstania gazety, druga opowiada o życiu codziennym jej redaktorów i czytelników.

— Ale nasza opowieść zaczyna się od mapy Warmii, na której zaznaczono południowy obszar regionu, gdzie mieszkali polscy Warmiacy, czytelnicy Gazety Olsztyńskiej — tłumaczy. — Pokazujemy, jak żyli, aranżując wiejska izbę. Dzieci będą mogły skorzystać z komputerowej zabawy i ubrać Warmiaczkę w regionalny strój z charakterystycznym czepcem. 
Można też obejrzeć spis uczniów niemieckiej szkoły w Brąswałdzie, z których wielu jako język ojczysty wpisało polski. Strzyżewska przypomina, że w 1873 roku został z nauczania usunięty.

O tym, ze przez Prusy wiodła droga przemytu broni dla powstańców styczniowych. Ten czas w dziejach Warmii symbolizuje skrzynia z dwoma karabinami i pistoletem, leżącymi na sianie. 
Oryginalnych przedmiotów związanych z przedwojenną redakcją gazety i drukarnią właściwie nie ma. — Córki Seweryna Pieniężnego opowiadały, że wszystko przepadło — mówi Małgorzata Strzyżewska. — Ich ojciec został aresztowany 31 sierpnia 1931 roku. Matka musiała natychmiast się wyprowadzić. Meble oddała do magazynu i nigdy ich nie odzyskała. Maszyny zostały przekazane niemieckiej drukarni, redakcyjne archiwum spalono, a cały budynek przy dawnej Młyńskiej (dzisiejszym Targu Rybnym) rozebrano.


Jedna z córek Pieniężnego — Ewa Bojarska — mówiła, że wydarzenia 1939 roku nauczyły ją nieprzywiązywania się do rzeczy.

Siedzibę „Gazety Olsztyńskiej” odbudowano w 1989 roku. Muzeum Dom „Gazety Olsztyńskiej” otwarto w 1992. Wstęgę przecięły Ewa Bojarska i jej siostra Maria Frieman. — Podczas prac w dole pod fundamenty bawiące się tam dzieci znalazły czcionki z dawnej drukarni — wspomina Strzyżewska. — Dały je ojcu, a on przekazał jej nam. Czcionki są dla nas jak relikwia.

Można obejrzeć je na wystawie, podobnie jak zegarek ręczny Antoniego Szajka, który pracę w gazecie zaczynał w 1920 roku jako zecer. Okazało się, że jest wszechstronnie utalentowany. Wkrótce został redaktorem i chórmistrzem. Ale jako obywatela polskiego w 1924 roku powołano go do wojska. Pieniężny myślał, że Szajek nie wróci i podarował mu na pamiątkę zegarek. Antoni jednak wrócił i owocnie pracował dalej. 


Na wystawie można zadzwonić do Seweryna Pieniężnego. Wystarczy podnieść słuchawkę staroświeckiego telefonu, by usłyszeć (opowiadaną głosem aktora) jego historię. Można również odbić na prasie pierwszą stronę pierwszego wydania "Gazety Olsztyńskiej". To piękna historyczna pamiątka.
Ewa Mazgal

Komentarze (2) pokaż wszystkie komentarze w serwisie

Dodaj komentarz Odśwież

Zacznij od: najciekawszych najstarszych najnowszych

Dodawaj komentarze jako zarejestrowany użytkownik - zaloguj się lub wejdź przez FB

  1. czytelnik #2373766 | 109.241.*.* 13 lis 2017 22:24

    Właściciele Gazety Olsztyńskiej: 1. LANCELOT HIRTREITER UNTERNEHMENBERATUNG GMBH, 2. INCOM PRIVATE EQUITY GMBH, 3. COSSON, 4. HGD INDUSTRIEHOLDING GMBH. Zastanawiam się czy Seweryn Pieniężny gdyby to przewidział to założł by coś takiego jak Gazeta Olsztyńska. Obecna gazeta olsztyńska jest na usugach niemców i tak należy ją postrzegać. Nie ma ona nic wspólnego z Polską ani też jej nie sprzyja. Zastanówcie się 10 razy kupując kolejny raz gazetę. Czytając również przemyślcie co czytacie i komu to ma służyć.

    Ocena komentarza: warty uwagi (1) ! - + odpowiedz na ten komentarz

  2. syn_janiny_dziąsło #2373592 | 94.254.*.* 13 lis 2017 18:48

    Ciekawe co sądzi S.P. o właścicielu Gazety "Olsztyńskiej" ???

    Ocena komentarza: warty uwagi (1) ! - + odpowiedz na ten komentarz